Cùng một số tiền, nhưng ‘cách nói’ làm đổi cảm giác
Dù đã quyết định nghiêng phần chia, đến lúc phải nói ra thì tay lại khựng. Số tiền có thể nhỏ, nhưng nếu bị nghe thành ‘bạn trả nhiều đấy’, không khí sẽ chùng xuống. Ngược lại, cùng một cách chia, chỉ cần nói khác đi là câu ‘ừ, làm vậy đi’ lại trôi qua nhẹ nhàng. Điều bàn ở đây không phải phép tính, mà là câu nói đầu tiên đó.
Chỉ có ba mẹo. Đừng dùng lời quy lỗi cho một người. Đừng bàn lại sau khi đã chốt. Và đừng gọi đích danh ai, hãy để mọi người tự giơ tay. Nắm ba điều này thì cả ‘nhiều hơn’ lẫn ‘ít hơn’ đều dễ nói đến bất ngờ.
Xin ‘trả nhiều hơn’ mà không làm mất lòng
Ngại nhất là khoảnh khắc quay sang ai đó và nói ‘bạn ăn nhiều mà’. Dù là sự thật, người bị nhắc vẫn thấy như bị đưa hóa đơn. Chuyển chủ ngữ về ‘cả bàn’ thì cùng lời đề nghị ấy trở nên mềm hơn. Hãy hỏi trước như một quy ước chung: ‘để người uống trả thêm một chút nhé?’. Chỉ cần bỏ việc gọi đích danh, mọi thứ đã nhẹ đi rất nhiều.
| Tình huống | Câu dùng được ngay |
|---|---|
| Người có uống trả thêm | ‘Để người uống trả thêm một chút, người không uống nhẹ hơn nhé?’ |
| Người gọi nhiều món trả thêm | ‘Ai gọi nhiều thì mình cộng thêm một chút cho phần đó nhé?’ |
| Người ngoài nhân vật chính gánh thêm | ‘Hôm nay phần của nhân vật chính, cả nhóm mình cùng chia một chút nhé.’ |
| Tự mình xin trả thêm | ‘Hôm nay để mình trả nhiều hơn một chút.’ |
Thêm con số vào thì càng dễ hiểu. Với 4 người và 1.800.000₫, hai người có uống trả 500.000₫ mỗi người, hai người không uống trả 400.000₫ mỗi người, chênh 100.000₫. Cho xem một khoảng ‘cỡ này thì được’ cùng với lời nói sẽ giúp người kia dễ quyết định hơn.
‘Cho mình trả ít hơn?’ nên để chính người đó dễ nói
Xin trả ít hơn đôi khi khó nói hơn xin trả thêm. Mở miệng nói ‘tính rẻ cho mình’ nghe cứ ngại ngại. Chính vì vậy, nếu mọi người xung quanh chủ động tạo sẵn chỗ ‘ai muốn phần nhẹ hơn không?’, người cần sẽ dễ giơ tay hơn. Là kiểu chuẩn bị trước một bầu không khí để ai đó có thể nói ‘hôm nay nhẹ hơn thì mình đỡ’.
Lời của người nhận cũng quan trọng. Chỉ đáp ‘ừ, nhẹ hơn cũng được’ đôi khi nghe như ban ơn. Nếu đáp theo kiểu ‘hôm nay là vậy mà, lần sau có khi ngược lại’, gánh nặng trên vai người nhận sẽ nhẹ đi. Cho một người trả nhẹ hơn thì người đó là 360.000₫, ba người kia khoảng 480.000₫ mỗi người, chênh khoảng 120.000₫, vẫn trong khả năng của mọi chiếc ví.
Không gọi đích danh. ‘Tự nhận’ thì không mất lòng
Cách ít gây tranh cãi nhất khi chia nhiều hơn hay ít hơn không phải là để ai đó quyết định, mà là mỗi người tự giơ tay. ‘Ai dư dả thì trả nhiều hơn cũng được’, ‘hôm nay ai cần nhẹ hơn thì nhẹ hơn cũng được’. Không phân theo vai trò hay vị trí trong ngày, mà tự chọn theo túi tiền của mình. Vì không có ai bị gọi tên, không ai bị đặt xuống thấp.
Cách này hợp với những nhóm muốn giữ quan hệ ngang hàng. Khi không muốn xếp người theo số tiền, cách giơ tay khiến cả người trả nhiều lẫn người trả ít đều là do chính mình quyết định. Sau đó không còn dư lại chút ngại nào.
Một câu tạo chỗ, dùng được ngay
‘Ai thoải mái trả thêm, và ai hôm nay cần nhẹ hơn, mọi người cứ giơ tay nhé, mình sẽ cộng hoặc bớt đúng phần đó.’
Vai mở lời, hãy giao cho màn hình
Dù vậy, vẫn có lúc câu đầu tiên thấy nặng. Những lúc đó, để màn hình lên tiếng thay vì con người sẽ nhẹ hơn. Khi bạn chọn lý do để nghiêng, Suguwari cho thấy số tiền dịch bao nhiêu so với chia đều bằng số thực. Chọn ‘người uống trả thêm’, đưa màn hình ra và chỉ hỏi ‘thế này ổn chứ?’. Điều khó nói được màn hình gánh giúp.
Khi con số trở thành chủ ngữ, ‘nhiều hơn, ít hơn’ không còn là ‘phán quyết của ai đó’ mà là ‘điểm dừng cả nhóm cùng nhìn’. Sự ngại thường sinh ra vì người này báo số tiền cho người kia. Trao vai đó cho màn hình thì nỗi lo về cách nói gần như biến mất.
Câu hỏi thường gặp
Làm sao nói ‘trả nhiều hơn’ khi chia hóa đơn mà không ngại?
Mẹo là đừng gọi đích danh, hãy hỏi trước như một quy ước chung. Ném cho cả nhóm câu ‘để người uống trả thêm một chút nhé?’, rồi thêm số tiền thực tế như 4 người 1.800.000₫ thì 500.000₫ và 400.000₫, chênh 100.000₫, người kia sẽ dễ quyết định hơn.
Khi khó mở lời xin ‘trả ít hơn’ thì sao?
Thay vì tự người đó nói, mọi người xung quanh tạo sẵn chỗ ‘ai cần nhẹ hơn không?’ sẽ giúp họ dễ giơ tay. Cho một người trả nhẹ hơn thì người đó khoảng 360.000₫, những người khác khoảng 480.000₫. Đáp lại theo kiểu ‘lần sau có khi ngược lại’ giúp người nhận thấy nhẹ lòng.
Mình thấy ngại khi phải quyết định ai trả nhiều hơn hay ít hơn.
Nên để tự giơ tay thay vì gọi đích danh. Nói ‘ai dư dả thì trả thêm cũng được’, ‘hôm nay ai cần nhẹ hơn thì nhẹ hơn’ theo kiểu tự nhận thì không ai bị đặt xuống thấp. Cũng có thể giao vai mở lời cho màn hình Suguwari, cho xem số thực rồi hỏi ‘thế này ổn chứ?’.